Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Reflexión sobre a lingua · 6.º de Primaria

Os pronomes átonos: a súa colocación e «te» ou «che»

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Ao rematar saberás colocar ben os pronomes átonos e distinguir cando se usa «te» e cando «che».

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

Os pronomes persoais átonos (me, te, che, o, a, lle, nos, vos, os, as, lles, se) acompañan o verbo e non teñen acento propio: *Chámome Brais*, *Non me esperes*.

En galego, a regra xeral é que o pronome vai detrás do verbo e unido a el nas oracións enunciativas: *Díxome a verdade*, *Axudoulle a súa irmá*. Un pronome átono nunca pode comezar unha oración: *Chamoume Uxía*, non «Me chamou Uxía».

O pronome vai diante do verbo nestes casos: oracións negativas (*Non che minto*); interrogativas e exclamativas con partícula (*Que che pasou?*); oracións subordinadas (*Quero que me axudes*); despois de certos adverbios, como xa, tamén, aínda, sempre ou nunca (*Xa te vin*, *Tamén me gusta*); e despois de indefinidos como alguén, ninguén ou todos (*Alguén me chamou*).

Te ou che? *Te* é complemento directo (*Quérote moito*, *Xa te vin*) e *che* é complemento indirecto (*Dígoche un segredo*, *Escríboche unha carta*).

Un truco: cambia a oración á terceira persoa. Se sae o ou a, corresponde *te* (*Quéroo* → *Quérote*); se sae lle, corresponde *che* (*Dígolle un segredo* → *Dígoche un segredo*).

Idea clave: Pronome detrás do verbo por regra xeral; diante con negación, preguntas, subordinadas, certos adverbios e indefinidos. Te = directo; che = indirecto.

Ejemplo resuelto: Colocamos o pronome en tres oracións

  1. Paso 1 Oración enunciativa: «Chamou + me + a túa nai» → «Chamoume a túa nai».
  2. Paso 2 Con negación: «Non + me + chamou» → «Non me chamou».
  3. Paso 3 Con adverbio: «Xa + me + chamou» → «Xa me chamou».
  4. Paso 4 Con subordinada: «Dixo que + me + chamaría» → «Dixo que me chamaría».

Resultado: Sen palabra que o atraia, o pronome vai detrás; con «non», «xa» ou «que», vai diante.

Resumen

  • Os pronomes átonos acompañan o verbo.
  • Regra xeral: detrás do verbo; nunca ao inicio da oración.
  • Diante: negación, preguntas con partícula, subordinadas, certos adverbios e indefinidos.
  • Te é complemento directo; che, complemento indirecto.
  • Truco: o/a → te; lle → che.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Dicionario da Real Academia Galega

    Real Academia Galega · Consulta gratuíta (ligazón)

  • Diccionarios

    Portal das Palabras

    Real Academia Galega · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

  • Para docentes y familias

    Portal educativo de la Xunta

    Xunta de Galicia · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE5. Produción escrita · CE2. Comprensión oral · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 27/10/2026