As linguas e os seus falantes · 6.º de Primaria
A lingua galega: orixe, historia e linguas de España
Objetivo
Ao rematar saberás explicar de onde vén o galego, as etapas principais da súa historia e que linguas conviven en España.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
O galego é unha lingua románica: naceu do latín que trouxeron os romanos. Do latín proceden tamén o castelán, o catalán, o portugués, o francés ou o italiano.
Na Idade Media, o galego-portugués foi unha lingua de gran prestixio. Nela escribíronse as cantigas de amigo, de amor e de escarnio, e o rei Afonso X compuxo nela as Cantigas de Santa María.
Despois chegou un longo período con pouco uso escrito, os Séculos Escuros. No século XIX produciuse o Rexurdimento: Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez e Eduardo Pondal volveron escribir gran literatura en galego. En 1863 publicouse «Cantares gallegos», de Rosalía.
Cada 17 de maio celébrase o Día das Letras Galegas, que lembra a publicación de «Cantares gallegos» e homenaxea cada ano unha persoa das letras galegas.
En España conviven varias linguas. O castelán é oficial en todo o Estado, e son cooficiais nas súas comunidades o galego, o catalán (chamado valenciano na Comunidade Valenciana), o aranés (no Val de Arán) e o éuscaro, a única que non procede do latín. Esta diversidade é unha riqueza que todos debemos respectar.
Idea clave: O galego vén do latín, brillou na Idade Media, rexurdiu no século XIX e hoxe é lingua cooficial de Galicia.
Ejemplo resuelto: De onde vén a palabra «noite»?
- Paso 1 En latín dicíase «noctem».
- Paso 2 En galego e en portugués evolucionou a «noite».
- Paso 3 En castelán deu «noche».
- Paso 4 En catalán deu «nit» e en italiano, «notte».
Resultado: Todas estas palabras veñen da mesma palabra latina: por iso dicimos que son linguas irmás.
Resumen
- O galego é unha lingua románica, nacida do latín.
- Na Idade Media viviu un esplendor co galego-portugués e as cantigas.
- Tras os Séculos Escuros chegou o Rexurdimento no século XIX.
- O 17 de maio celébrase o Día das Letras Galegas.
- En España hai linguas cooficiais: galego, catalán (valenciano), aranés e éuscaro.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Mapas y geografía
- Diccionarios
Dicionario da Real Academia Galega
- Diccionarios
Portal das Palabras
- Para docentes y familias
Portal educativo de la Xunta
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE1. Diversidade lingüística · CE8. Educación literaria · CE3. Comprensión lectora · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 27/10/2026