Reflexión sobre a lingua · 5.º de Primaria
O verbo: persoa, número e tempo
Objetivo
Ao rematar saberás analizar un verbo: conxugación, persoa, número e tempo.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
O verbo expresa accións, estados ou procesos: correr, estar, medrar.
Ten dúas partes: a raíz (cant-), que leva o significado, e a desinencia (-o, -as, -amos...), que nos informa da persoa (1.ª, 2.ª ou 3.ª), do número (singular ou plural) e do tempo.
Os verbos galegos agrúpanse en tres conxugacións segundo o infinitivo: 1.ª en -ar (cantar), 2.ª en -er (comer) e 3.ª en -ir (partir).
O tempo pode ser presente (canto), pasado (cantei, cantaba, cantara) ou futuro (cantarei).
Ollo! En galego non hai tempos compostos. Dicimos «hoxe comín caldo», e non «*hei comido caldo».
Idea clave: Raíz + desinencia: a desinencia dime quen, cantos e cando.
Ejemplo resuelto: Analizamos «xogaremos»
- Paso 1 Busco o infinitivo: xogar. Remata en -ar: 1.ª conxugación.
- Paso 2 Separo raíz e desinencia: xog- / -aremos.
- Paso 3 Persoa e número: nós → 1.ª persoa do plural.
- Paso 4 Tempo: fala do que vai pasar → futuro.
Resultado: «Xogaremos»: verbo xogar, 1.ª conxugación, 1.ª persoa do plural, futuro.
Resumen
- O verbo expresa accións, estados ou procesos.
- Ten raíz e desinencia.
- A desinencia indica persoa, número e tempo.
- Hai tres conxugacións: -ar, -er, -ir.
- O galego non ten tempos compostos.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Portal das Palabras
- Para docentes y familias
Portal educativo de la Xunta
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE5. Produción escrita · CE1. Diversidade lingüística · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 27/10/2026