Reflexión sobre a lingua · 5.º de Primaria
A acentuación: agudas, graves e esdrúxulas
Objetivo
Ao rematar saberás cando leva til unha palabra segundo onde estea a súa sílaba tónica.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
A sílaba tónica é a que pronunciamos con máis forza: me-sa, ca-fé, mú-si-ca. Ás veces leva til (´) e outras veces non.
Segundo a posición da sílaba tónica, as palabras son agudas (a última: camión), graves (a penúltima: mesa) ou esdrúxulas (a antepenúltima: páxina).
As agudas levan til cando rematan en vogal, -n, -s ou -ns: sofá, camión, compás. Non o levan se rematan noutra consoante (papel, rapaz), se rematan en ditongo decrecente, seguido ou non de -n ou -s (cantou, comeu, animais), nin se son monosílabas (pan, sol, mar).
As graves levan til cando rematan nunha consoante distinta de -n ou -s, ou nun grupo de consoantes distinto de -ns: fácil, móbil, álbum, bíceps. Non o levan cando a súa terminación é unha vogal, unha soa consoante -n ou -s, ou o grupo -ns. As esdrúxulas levan til sempre: páxina, lámpada, mércores.
Tamén levan til a i e a u tónicas que van xunto a outra vogal sen formar ditongo (hiato): río, saía, país, baúl. E o til diacrítico distingue palabras iguais: é (verbo ser) / e (conxunción), máis (cantidade) / mais (pero), nós / nos, dá (verbo dar) / da (de + a).
Idea clave: Agudas: til se rematan en vogal, -n, -s ou -ns, agás se rematan en ditongo decrecente, seguido ou non de -n ou -s, ou son monosílabas. Graves: til se rematan en consoante distinta de -n ou -s, ou en grupo de consoantes distinto de -ns. Esdrúxulas: til sempre.
Ejemplo resuelto: Leva til «mobil»?
- Paso 1 Dividimos en sílabas: mo-bil.
- Paso 2 Buscamos a tónica: MO-bil, a penúltima.
- Paso 3 Polo tanto, é grave.
- Paso 4 Mira como remata: en -l, unha consoante que non é -n nin -s.
- Paso 5 As graves rematadas noutra consoante levan til.
Resultado: Escríbese «móbil», con til no o.
Resumen
- A sílaba tónica é a que soa máis forte.
- Agudas: til se rematan en vogal, -n, -s ou -ns (agás se rematan en ditongo decrecente, seguido ou non de -n ou -s, ou son monosílabas).
- Graves: til se rematan nunha consoante distinta de -n ou -s, ou nun grupo de consoantes distinto de -ns.
- Esdrúxulas: til sempre.
- O hiato e o til diacrítico tamén marcan til.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Portal das Palabras
- Para docentes y familias
Portal educativo de la Xunta
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 28/10/2026