Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Vocabulario · 4.º de Primaria

Vocabulario: palabras primitivas, derivadas e compostas

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Ao rematar saberás formar palabras novas con prefixos e sufixos e recoñecer as palabras compostas e as familias de palabras.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

Unha palabra primitiva é a que non se forma a partir doutra: pan, flor, mar.

Unha palabra derivada fórmase engadindo partes a unha primitiva. Os sufixos van ao final: pan → panadeiro, flor → florista, casa → casiña. Os prefixos van ao principio: facer → desfacer, ler → reler, posible → imposible.

Unha palabra composta fórmase unindo dúas palabras: para + augas = paraugas, abre + latas = abrelatas, gardar + roupa = gardarroupa.

Unha familia de palabras é o grupo de palabras que comparten a mesma raíz e teñen significados relacionados: mar, mariño, mariñeiro, maremoto.

Idea clave: Primitiva + prefixo ou sufixo = derivada. Palabra + palabra = composta.

Ejemplo resuelto: Descompoñemos «zapateiro» e «abrelatas»

  1. Paso 1 Busco unha palabra máis simple dentro de «zapateiro»: zapato.
  2. Paso 2 Vexo o que sobra: o sufixo -eiro, que indica oficio.
  3. Paso 3 Conclúo: «zapateiro» é derivada de «zapato».
  4. Paso 4 En «abrelatas» atopo dúas palabras: abre + latas.
  5. Paso 5 Conclúo: «abrelatas» é unha palabra composta.

Resultado: Zapateiro é derivada (zapato + -eiro) e abrelatas é composta (abre + latas).

Resumen

  • As primitivas non veñen doutra palabra.
  • As derivadas levan prefixos ou sufixos.
  • As compostas unen dúas palabras.
  • Unha familia comparte a mesma raíz.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Dicionario da Real Academia Galega

    Real Academia Galega · Consulta gratuíta (ligazón)

  • Diccionarios

    Portal das Palabras

    Real Academia Galega · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

  • Para docentes y familias

    Portal educativo de la Xunta

    Xunta de Galicia · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE3. Comprensión lectora · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 28/10/2026