Reflexión sobre a lingua · 4.º de Primaria
Os determinantes: artigos, contraccións, demostrativos e posesivos
Objetivo
Ao rematar saberás recoñecer e usar artigos, contraccións, demostrativos e posesivos en galego.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
Os determinantes son palabras que van diante do nome e nos dan información sobre el. Concordan co nome en xénero e número: o can, as cadelas.
Os artigos poden ser determinados (o, a, os, as), cando falamos de algo coñecido, ou indeterminados (un, unha, uns, unhas), cando falamos de algo non coñecido. En galego, o artigo xúntase moitas veces coa preposición anterior formando contraccións: de + o = do, en + a = na, a + o = ao, con + o = co, con + a = coa, por + o = polo.
Os demostrativos indican a distancia: este, esta, estes, estas (preto de quen fala); ese, esa, eses, esas (preto de quen escoita); aquel, aquela, aqueles, aquelas (lonxe dos dous).
Os posesivos indican a quen pertence algo: meu/miña, teu/túa, seu/súa, noso/nosa, voso/vosa. En galego levan normalmente o artigo diante: o meu libro, a túa mochila.
Idea clave: O determinante vai diante do nome e concorda con el: o meu can, aquelas casas.
Ejemplo resuelto: Analizamos «Puxen o caderno na mochila do meu irmán»
- Paso 1 Busco os nomes: caderno, mochila, irmán.
- Paso 2 Diante de «caderno» está «o»: artigo determinado, masculino singular.
- Paso 3 Diante de «mochila» está «na»: contracción de en + a.
- Paso 4 Diante de «irmán» está «do meu»: contracción de de + o e o posesivo «meu».
Resultado: Na oración hai un artigo (o), dúas contraccións (na, do) e un posesivo (meu).
Resumen
- Os determinantes van diante do nome e concordan con el.
- Artigos: o, a, os, as / un, unha, uns, unhas.
- Contraccións: do, no, ao, co, coa, polo...
- Demostrativos: este, ese, aquel. Posesivos: meu, teu, seu, noso, voso.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Portal das Palabras
- Para docentes y familias
Portal educativo de la Xunta
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 157/2022 · Revisado el 27/10/2026