Gramatika · 4.º de ESO
NOR-NORI-NORK aditzak (orainaldia)
Objetivo
Amaitzean jakingo duzu NOR-NORI-NORK aditz laguntzailearen orainaldiko formak erabiltzen, egilea, objektua eta hartzailea kontuan hartuta.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
NOR-NORI-NORK aditzetan hiru osagai daude: nork (egilea, -k), zer (objektua) eta nori (hartzailea, -i). Adibidez: «Nik amari opari bat eman diot». Aditz ohikoak: eman, esan, eskatu, erakutsi, bidali, ekarri, kontatu.
Hartzailea hari bada, formak hauek dira: nik diot, zuk diozu, hark dio, guk diogu, zuek diozue, haiek diote. Hartzailea haiei bada: nik diet, zuk diezu, hark die, guk diegu, zuek diezue, haiek diete.
Hartzailea niri bada: hark dit, zuk didazu, haiek didate. Zuri bada: nik dizut, hark dizu, haiek dizute. Guri bada: hark digu, zuk diguzu, haiek digute.
Objektua plurala bada, -zki- gehitzen da: dizkiot, dizkio, dizkiote, dizkiet, dizkie, dizkit, dizkizut... Adibidez: «Irakasleak ikasleei azterketak eman dizkie».
Aztertzeko, egin hiru galdera: Nork? Zer? Nori? Kontuz hartzailearekin: hari → dio («Lagunari esan diot»); haiei → die («Lagunei esan diet»).
Idea clave: Nork + zer + nori: diot, dio, diote, diet, die, dit, dizu... Objektua plurala bada: dizkiot, dizkio, dizkie...
Ejemplo resuelto: Nola osatzen dugu: «Guk gurasoei egia esan ___»?
- Paso 1 Aditz nagusia «esan» da: NOR-NORI-NORK aditza.
- Paso 2 Nork? «Guk» (gu).
- Paso 3 Nori? «Gurasoei» → haiei (plurala).
- Paso 4 Zer? «Egia» → singularra.
- Paso 5 Guk + haiei + objektu singularra = diegu.
Resultado: Guk gurasoei egia esan diegu.
Resumen
- NOR-NORI-NORK aditzek egilea (-k), objektua eta hartzailea (-i) dituzte.
- Hari: diot, diozu, dio, diogu, diozue, diote.
- Haiei: diet, diezu, die, diegu, diezue, diete.
- Niri: dit, didazu, didate · Zuri: dizut, dizu, dizute · Guri: digu, diguzu, digute.
- Objektu plurala: -zki- (dizkiot, dizkio, dizkie, dizkit...).
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Elhuyar Hiztegiak
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · CE5. Idazmena · CE2. Entzumena · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026