Diccionarios
Gramatika · 4.º de ESO
Mendeko perpausak: kausazkoak eta kontzesiozkoak
Sin empezar
0/10 ejercicios
Objetivo
Amaitzean jakingo duzu kausazko eta kontzesiozko perpausak osatzen eta argudiatzeko erabiltzen.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
Menderakuntzan perpaus bat bestearen mende dago: perpaus nagusia eta mendeko perpausa ditugu. Mendeko perpausak, bakarrik, ez du esanahi osorik: «... autobusa galdu dudalako». Zer gertatu da? Perpaus nagusiak osatzen du: «Berandu iritsi naiz».
Kausazkoek zergatia adierazten dute. Baliabide nagusiak: -(e)lako («Etxean geratu naiz, gaixorik nagoelako»), bait- aurrizkia («Etxean geratu naiz, gaixorik bainago») eta -(e)nez («Euria ari duenez, ez gara aterako»). Testuetan, izan ere lokailuak ere kausa edo azalpena dakar.
-(e)nez kausa ezaguna edo begi-bistakoa adierazteko erabili ohi da, eta askotan perpausaren hasieran doa. Bait- jasoagoa da idatzian, eta perpaus nagusiaren ondoren doa: bait + da = baita, bait + du = baitu, bait + naiz = bainaiz, bait + zen = baitzen.
Kontzesiozkoek oztopo bat adierazten dute, baina oztopo horrek ez du ondorioa eragozten: -(e)n arren («Nekatuta nagoen arren, lanean jarraituko dut»), nahiz eta + partizipioa («Nahiz eta nekatuta egon, lanean jarraituko dut») eta ba-... ere («Nekatuta banago ere, lanean jarraituko dut»).
Argudiatzean oso baliagarriak dira: kausazkoek argudioak justifikatzen dituzte («... osasuntsuagoa delako»), eta kontzesiozkoek kontraargudio bat onartu eta gainditzen laguntzen dute: «Proiektua garestia den arren, merezi du».
Idea clave: Kausa (zergatik?): -(e)lako, bait-, -(e)nez. Kontzesioa (oztopoa gorabehera): -(e)n arren, nahiz eta, ba-... ere.
Ejemplo resuelto: Nola lotzen ditugu «Euria ari du» eta «Partida jokatuko dugu»?
- Paso 1 Harremana aztertu: euriak partida eragiten du ala ez du eragozten?
- Paso 2 Euriak ez du partida eragozten → kontzesioa.
- Paso 3 1. aukera, -(e)n arren: «Euria ari duen arren».
- Paso 4 2. aukera, ba-... ere: «Euria ari badu ere».
- Paso 5 Perpaus nagusia gehitu, komaz bereizita.
Resultado: Euria ari duen arren, partida jokatuko dugu. (= Euria ari badu ere, partida jokatuko dugu.)
Resumen
- Menderakuntzan, mendeko perpausa perpaus nagusiaren mende dago.
- Kausazkoak: -(e)lako, bait- (baita, baitu, bainaiz), -(e)nez; lokailua: izan ere.
- Kontzesiozkoak: -(e)n arren, nahiz eta + partizipioa, ba-... ere.
- Kausak ondorioa eragiten du; kontzesioak ez du ondorioa eragozten.
- Testu argudiatzaileetan argudioak eta kontraargudioak lotzeko erabiltzen dira.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
Elhuyar Hiztegiak
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · CE5. Idazmena · CE6. Pentsamendu kritikoa · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026