Perpaus konposatuak: juntadura

Perpaus bakunak aditz jokatu bakarra du: «Mirenek liburu bat irakurri du». Perpaus konposatuak, berriz, bi perpaus edo gehiago biltzen ditu; ez dute zertan aditz jokatu bana izan: «Mirenek liburu bat irakurri du eta Jonek film bat ikusi du».

Juntaduran perpausak maila berean daude: bata ez dago bestearen mende, eta bakoitzak bere kabuz ere funtziona dezake. Perpausak juntagailuen bidez lotzen dira, eta juntagailuak esanahi-harremana adierazten du. Lokailuek, berriz, enuntziatuen arteko esanahi-harremana adierazten dute, baina ez dute juntagailuen eginkizun sintaktiko bera.

Emendiozko juntagailuak, eta-k, informazioa gehitzen du. Ere partikulak eta baita... ere, ez ezik... ere eta ezta... ere egiturek ere emendioa adierazten dute, baina ez dira guztiak juntagailuak. Ezezko informazioa gehitzeko ere ez edo ezta... ere erabil daitezke: «Ez dut ogirik erosi, ezta esnerik ere».

Hautakaritzako juntagailuek aukera bat aurkezten dute: edo, edota, ala. Ala galderetan erabiltzen da batez ere: «Tea ala kafea nahi duzu?». Edo baieztapenetan erabil daiteke: «Larunbatean edo igandean joango gara».

Aurkaritzako juntagailua da baina: «Ane goiz jaiki da, baina berandu iritsi da eskolara». Ordea, aldiz, berriz eta hala ere, berriz, aurkaritzako lokailuak dira. Guztiek kontrastea adierazten dute, baina ez dira gramatika-kategoria berekoak. Baina bigarren perpausaren hasieran jartzen da; ordea, aldiz eta berriz, normalean, perpausaren barruan agertzen dira, lehen osagaiaren ondoren eta komen artean: «Nik mendia nahiago dut; nire lagunak, berriz, hondartza». Hala ere hasieran ere ager daiteke: «Euria ari du. Hala ere, paseatzera joango gara».