Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Reflexión sobre a lingua · 2.º de ESO

Morfoloxía: o verbo e o infinitivo conxugado

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Ao rematar saberás analizar as formas verbais, conxugar correctamente o pretérito e usar o infinitivo conxugado, un trazo propio do galego.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

O verbo está formado por un lexema (o significado: *cant-*) e unhas desinencias que indican persoa, número, tempo e modo. En *cantaremos* distinguimos o lexema *cant-*, a vogal temática *-a-*, a marca de tempo e modo *-re-* e a de número e persoa *-mos*.

Hai tres conxugacións: a primeira en -ar (*falar*), a segunda en -er (*beber*) e a terceira en -ir (*partir*). O verbo pór é irregular e pertence á segunda conxugación. Ademais das formas persoais, hai tres formas nominais: infinitivo (*cantar*), xerundio (*cantando*) e participio (*cantado*).

Ollo co pretérito. A segunda persoa do singular remata en -ches: *ti cantaches, ti comiches, ti partiches*. A forma en -stes é da segunda persoa do plural: *vós cantastes*. Dicir *ti cantastes* é un erro frecuente.

O galego non ten tempos compostos con *haber* como os do castelán. Para *he comido* dicimos *comín* ou *xa comín*; para *había comido*, o antepretérito *comera*. Dicir *hei comido* é incorrecto.

O infinitivo conxugado é un trazo moi característico do galego (compárteo co portugués): o infinitivo leva desinencias de persoa cando ten un suxeito propio. Para *cantar*: cantar, cantares, cantar, cantarmos, cantardes, cantaren. Exemplo: *Antes de saíres, pecha a porta*; *Trouxo bocadillos para comermos todos*; *É mellor irdes en tren*.

Idea clave: Ti cantaches (non cantastes), xa comín (non hei comido) e o infinitivo conxugado: cantar, cantares, cantar, cantarmos, cantardes, cantaren.

Ejemplo resuelto: Corriximos e completamos: «Cando ti chegastes, eu xa había cenado. Deixei pizza para (vós, comer).»

  1. Paso 1 «Ti chegastes»: segunda persoa do singular no pretérito → chegaches.
  2. Paso 2 «Había cenado»: tempo composto inexistente en galego → antepretérito «cenara».
  3. Paso 3 «Para (vós, comer)»: o suxeito da acción é vós → infinitivo conxugado.
  4. Paso 4 Infinitivo conxugado de comer, segunda persoa do plural → comerdes.

Resultado: «Cando ti chegaches, eu xa cenara. Deixei pizza para comerdes.»

Resumen

  • O verbo ten lexema e desinencias de persoa, número, tempo e modo.
  • Tres conxugacións: -ar, -er (incluído pór) e -ir.
  • Pretérito: ti cantaches (singular), vós cantastes (plural).
  • O galego non usa tempos compostos con haber.
  • Infinitivo conxugado: cantar, cantares, cantar, cantarmos, cantardes, cantaren.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Dicionario da Real Academia Galega

    Real Academia Galega · Consulta gratuíta (ligazón)

  • Diccionarios

    Portal das Palabras

    Real Academia Galega · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

  • Para docentes y familias

    Portal educativo de la Xunta

    Xunta de Galicia · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Reflexión sobre a lingua · CE7. Uso normativo da lingua · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026