Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Reflexión sobre a lingua · 2.º de ESO

Ortografía: a acentuación e o acento diacrítico

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Ao rematar saberás aplicar as regras xerais de acentuación do galego e usar o acento diacrítico para distinguir palabras que se escriben igual.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

En galego as palabras tónicas teñen unha sílaba tónica; outras, como os artigos e algunhas preposicións e conxuncións, son átonas. Só algunhas levan acento gráfico (til). Segundo a posición da sílaba tónica, as palabras son agudas (café), graves ou chás (*casa*) e esdrúxulas (*páxina*).

As regras xerais son estas: as agudas levan til se rematan en vogal, en -n ou -s (*café*, *camión*, *mazás*), salvo as rematadas en ditongo decrecente (*ademais*, *despois*, *papeis*) e os monosílabos; as graves levan til cando non rematan en vogal, -n ou -s (*fácil*, *móbil*, *túnel*); e as esdrúxulas levan til sempre (*música*, *lóxico*).

Os monosílabos, en principio, non levan til: *pan*, *sal*, *mar*, *fe*, *ti*. Pero hai un grupo de palabras que o levan para diferenciarse doutras que se escriben igual e teñen distinto significado: é o acento diacrítico.

Algúns pares importantes son: é (verbo ser) / e (conxunción); dá (verbo dar) / da (de + a); nós e vós (pronomes tónicos) / nos e vos (átonos); pé (parte do corpo) / pe (letra); té (infusión) / te (pronome); vén (verbo vir) / ven (verbo ver); fóra (adverbio) / fora (verbo ser ou ir); cómpre (é necesario) / compre (de comprar).

Ollo: a diferenza do castelán, en galego os interrogativos e exclamativos non levan til: *Que queres?*, *Onde vives?*, *Como chove!* Escribir *¿Qué?* é unha interferencia, igual que o signo de apertura, que en galego é opcional.

Idea clave: Agudas con til en vogal, -n ou -s (agás en ditongo decrecente: ademais, despois); graves co contrario; esdrúxulas sempre. Os monosílabos non o levan, salvo os diacríticos como é, dá, nós ou pé.

Ejemplo resuelto: Leva til a palabra destacada en «Antía (e) a miña veciña e (ven) do mercado»?

  1. Paso 1 Primeiro «e»: podo cambiala por «era»? «Antía era a miña veciña»: si, é o verbo ser.
  2. Paso 2 Polo tanto, escríbese con til diacrítico: «é».
  3. Paso 3 Segundo «e»: une dúas oracións, non pode ser «era». É a conxunción e non leva til.
  4. Paso 4 Agora «ven»: quere dicir que chega (verbo vir) ou que mira (verbo ver)? Chega do mercado: é vir.
  5. Paso 5 O verbo vir na terceira persoa leva til diacrítico: «vén».

Resultado: «Antía é a miña veciña e vén do mercado.»

Resumen

  • As palabras poden ser agudas, graves (chás) ou esdrúxulas.
  • Agudas: til se rematan en vogal, -n ou -s, agás en ditongo decrecente (ademais, despois). Graves: til se non rematan así. Esdrúxulas: sempre.
  • Os monosílabos non levan til, agás os que teñen acento diacrítico.
  • Pares clave: é/e, dá/da, nós/nos, vós/vos, pé/pe, té/te, vén/ven, fóra/fora, cómpre/compre.
  • Os interrogativos e exclamativos galegos non levan til.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Dicionario da Real Academia Galega

    Real Academia Galega · Consulta gratuíta (ligazón)

  • Diccionarios

    Portal das Palabras

    Real Academia Galega · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

  • Para docentes y familias

    Portal educativo de la Xunta

    Xunta de Galicia · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE7. Uso normativo da lingua · CE9. Reflexión sobre a lingua · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 28/10/2026