Hezkuntza literarioa · 2.º de ESO
Kontakizuna: egitura, narratzailea eta pertsonaiak
Objetivo
Amaitzean jakingo duzu kontakizun baten egitura, narratzailea eta pertsonaiak identifikatzen, eta kontakizun labur bat idazten.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
Kontakizun batean gertaera batzuk kontatzen dira: pertsonaia batzuei leku eta denbora jakin batean gertatzen zaizkienak. Ipuinak, eleberriak eta kondairak kontakizunak dira.
Egitura klasikoak hiru zati ditu: hasiera (pertsonaiak eta egoera aurkezten dira), korapiloa (arazo edo gatazka bat sortzen da) eta amaiera (arazoa konpontzen da, edo ez).
Narratzailea istorioa kontatzen duen ahotsa da. Lehen pertsonako narratzailea istorioko pertsonaia bat da («Goiz esnatu nintzen...»). Hirugarren pertsonako narratzaileak kanpotik kontatzen du («Ane goiz esnatu zen...»).
Pertsonaiak istorioan parte hartzen dutenak dira: protagonista (pertsonaia nagusia), antagonista (protagonistaren aurka dagoena) eta bigarren mailako pertsonaiak. Gainera, istorio orok espazio bat (non) eta denbora bat (noiz) ditu.
Kontakizunetan, ekintzak kontatzeko lehenaldia erabiltzen da gehienetan (joan zen, ikusi zuen), eta denbora-lokailuek gertaerak ordenatzen dituzte: hasieran, gero, bat-batean, azkenean.
Idea clave: Kontakizun batek hasiera, korapiloa eta amaiera ditu, eta narratzaile batek kontatzen du, lehen edo hirugarren pertsonan.
Ejemplo resuelto: Nola aztertzen dugu kontakizun bat?
- Paso 1 Pertsonaiak zerrendatu: nor da protagonista?
- Paso 2 Espazioa eta denbora bilatu: non eta noiz gertatzen da?
- Paso 3 Korapiloa aurkitu: zein arazo sortzen da?
- Paso 4 Amaiera aztertu: nola konpontzen da arazoa?
- Paso 5 Narratzailea identifikatu: «ni» ala «hura»?
Resultado: Kontakizunaren egitura, pertsonaiak eta narratzailea ezagutzen ditugu.
Resumen
- Kontakizunak pertsonaiei leku eta denbora batean gertatzen zaizkienak kontatzen ditu.
- Egitura: hasiera, korapiloa eta amaiera.
- Narratzailea lehen pertsonakoa (ni) edo hirugarren pertsonakoa (hura) izan daiteke.
- Pertsonaiak: protagonista, antagonista eta bigarren mailakoak.
- Denbora-lokailuek gertaerak ordenatzen dituzte: hasieran, gero, bat-batean, azkenean.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Elhuyar Hiztegiak
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE3. Irakurmena · CE5. Idazmena · CE7. Hezkuntza literarioa · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 28/10/2026