Mapas y geografía
As linguas e os seus falantes · 1.º de ESO
Sociolingüística: a orixe do galego e as linguas de España
Sin empezar
0/10 ejercicios
Objetivo
Ao rematar saberás explicar de onde vén o galego, que linguas se falan en España e que son os prexuízos lingüísticos.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
O galego é unha lingua románica: procede do latín que os romanos levaron á antiga Gallaecia. Co paso dos séculos, ese latín falado transformouse lentamente ata dar lugar a unha lingua nova. Son tamén románicas o portugués, o castelán, o catalán, o italiano, o francés ou o romanés.
Na Idade Media galego e portugués eran unha mesma lingua, o galego-portugués, na que se escribiu unha lírica moi prestixiosa: as cantigas de amigo, de amor e de escarnio. Despois viñeron os Séculos Escuros, unha longa etapa na que o galego case desapareceu da escrita, e no século XIX chegou o Rexurdimento, que o recuperou como lingua literaria.
En España conviven varias linguas. O castelán é oficial en todo o Estado, e noutras comunidades son cooficiais o galego, o catalán (chamado valenciano na Comunidade Valenciana), o éuscaro e o aranés. Todas son románicas agás o éuscaro, que xa se falaba antes da chegada dos romanos e non procede do latín (a súa orixe aínda non está esclarecida).
O Estatuto de Autonomía de Galicia (1981) di que o galego é a lingua propia de Galicia e que galego e castelán son oficiais. Cando dúas linguas conviven, pode haber bilingüismo (unha persoa ou unha sociedade usa as dúas) e tamén diglosia, cando unha delas ten máis prestixio e se reserva para os usos formais.
Un prexuízo lingüístico é unha idea falsa sobre unha lingua ou os seus falantes, como pensar que unha lingua «non serve» para a ciencia ou que un acento é «peor» ca outro. Todas as linguas e todas as variedades son igual de válidas para comunicarse.
Idea clave: O galego é unha lingua románica nada do latín, irmá do portugués, oficial en Galicia xunto co castelán e tan válida coma calquera outra.
Ejemplo resuelto: É o catalán unha lingua románica?
- Paso 1 Pregúntome de que lingua procede o catalán.
- Paso 2 Comprobo que naceu da evolución do latín falado, coma o galego.
- Paso 3 Lembro que as linguas que proceden do latín se chaman románicas.
- Paso 4 Comparo co éuscaro, que non procede do latín.
Resultado: Si: o catalán é unha lingua románica, coma o galego; o éuscaro non o é.
Resumen
- O galego é unha lingua románica que procede do latín.
- Na Idade Media formaba unha unidade co portugués: o galego-portugués.
- Despois dos Séculos Escuros, o Rexurdimento do século XIX recuperouno na escrita.
- En Galicia o galego é a lingua propia; galego e castelán son oficiais.
- Os prexuízos lingüísticos son ideas falsas: todas as linguas son válidas.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
Dicionario da Real Academia Galega
- Diccionarios
Portal das Palabras
- Para docentes y familias
Portal educativo de la Xunta
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE1. Diversidade lingüística · CE3. Comprensión lectora · CE5. Produción escrita · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026