Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Gramatika · 1.º de ESO

Leku-denborazko kasuak: non, nora, nondik eta nongo

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Amaitzean jakingo duzu non, nora, nondik eta nongo galderei erantzuten leku-denborazko kasuak zuzen erabiliz.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

Leku-denborazko kasuek adierazten dute non gauden, nora goazen, nondik gatozen edo nongoa den zerbait. Denbora adierazteko ere erabiltzen dira: «goizean», «udan», «bostetatik zazpietara».

Inesiboa (non?): -n / -an / -etan: etxean, eskolan, etxeetan. Leku-izenekin: Bilbon, Donostian, Gasteizen. Adlatiboa (nora?): -ra / -etara: etxera, etxeetara, Bilbora, Gasteizera.

Ablatiboa (nondik?): -tik / -etatik: etxetik, etxeetatik, Bilbotik, Gasteiztik. Leku-genitiboa (nongo?): -ko / -etako: etxeko, etxeetako, Bilboko, Gasteizko. Gainera, -raino amaierak muga adierazten du (noraino?): «hondartzaraino».

Kontuz leku-izen bereziekin: ez dute artikulurik hartzen. «Bilbon» (ez «Bilboan»), «Bilbora», «Bilbotik». Kontsonantez amaitzen direnean, -e- bat sartzen da batzuetan: Gasteizen, Gasteizera; baina ablatiboan ez: Gasteiztik.

Mugimendu-aditzekin (joan, etorri, itzuli) adlatiboa edo ablatiboa behar dira: «Hondartzara noa», «Herritik nator». Egoera-aditzekin (egon, bizi izan), inesiboa: «Hondartzan nago».

Idea clave: Non? → -n · Nora? → -ra · Nondik? → -tik · Nongo? → -ko.

Ejemplo resuelto: Nola osatzen dugu: «Nerea ___ (Baiona) jaio zen, baina orain ___ (Donostia) bizi da»?

  1. Paso 1 Lehen hutsunea: «Non jaio zen?» → jaiotza-lekua: Baionan (inesiboa).
  2. Paso 2 Bigarren hutsunea: «Non bizi da?» → egoera: Donostian (inesiboa).
  3. Paso 3 Leku-izenek ez dute artikulurik: Baiona + -n, Donostia + -n.
  4. Paso 4 Gehitu dezakegu: «Udan mendira joaten da» (nora? → adlatiboa).

Resultado: Nerea Baionan jaio zen, baina orain Donostian bizi da, eta udan mendira joaten da.

Resumen

  • Inesiboa (non?): etxean, etxeetan, Bilbon, Gasteizen.
  • Adlatiboa (nora?): etxera, etxeetara, Bilbora, Gasteizera.
  • Ablatiboa (nondik?): etxetik, etxeetatik, Bilbotik, Gasteiztik.
  • Leku-genitiboa (nongo?): etxeko, etxeetako, Bilboko, Gasteizko.
  • Denbora ere adierazten dute: goizean, udan, bostetatik zazpietara.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Hiztegi Batua (Euskaltzaindia)

    Euskaltzaindia · Doako kontsulta (esteka)

  • Diccionarios

    Elhuyar Hiztegiak

    Fundación Elhuyar · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · CE2. Entzumena · CE5. Idazmena · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 28/10/2026