Idazmena · 1.º de ESO
Testu deskribatzailea: pertsonak eta lekuak
Objetivo
Amaitzean jakingo duzu pertsona eta lekuak deskribatzen, adjektiboak, espazio-adierazleak eta konparazioak erabiliz.
En pocas palabras (lectura fácil)
Para madres, padres y tutores (1 minuto)
Explicación
Deskribatzea pertsona, animalia, leku edo objektu bat nolakoa den hitzez marraztea da, irakurleak buruan irudika dezan.
Pertsona bat deskribatzean, bi alderdi bereizten ditugu: itxura fisikoa (garaiera, ilea, begiak, jantziak) eta izaera (nolakoa den: alaia, lotsatia, eskuzabala...). Biak batera erabiltzean, pertsonaia bizia sortzen da.
Lekuak deskribatzeko, ordena jarraitzen dugu: orokorretik zehatzera, edo ezkerretik eskuinera. Espazio-adierazleak lagungarriak dira: erdian, ezkerrean, eskuinean, aurrean, atzean, gainean, azpian, ondoan.
Adjektiboak deskribapenaren oinarria dira. Euskaraz adjektibo gehienak izenaren ondoren doaz: «etxe zaharra», «begi berdeak»; -zko atzizkidunak, berriz, izenaren aurretik joan ohi dira: «egurrezko mahaia». Konparatzeko, -ago ... baino («Ane Mikel baino altuagoa da») eta bezain («itsasoa bezain urdina») erabiltzen ditugu; eta irudi bat sortzeko, konparazioak («elurra bezain zuria»).
Deskribapena objektiboa izan daiteke (datuak bakarrik, hiztegi batean bezala) edo subjektiboa (idazlearen sentimenduekin eta iritziekin, literaturan bezala).
Idea clave: Deskribatzea hitzez marraztea da: ordena, adjektibo zehatzak eta konparazioak.
Ejemplo resuelto: Nola deskribatzen dugu leku bat?
- Paso 1 Lekua aurkeztu: «Amonaren sukaldea gela txiki eta argitsua da».
- Paso 2 Elementu nagusia kokatu: «Erdian, egurrezko mahai biribil bat dago».
- Paso 3 Xehetasunak ordenatuta: «Ezkerrean, leihoa; eskuinean, apalak potoz beteta».
- Paso 4 Zentzumenak gehitu: «Beti dago kafe usaina».
- Paso 5 Sentsazioarekin amaitu: «Han beti sentitzen naiz etxean bezala».
Resultado: Irakurleak sukaldea irudikatu dezake, eta idazleak zer sentitzen duen ere badaki.
Resumen
- Deskribatzea nolakoa den hitzez azaltzea da.
- Pertsonak: itxura fisikoa eta izaera.
- Lekuak: ordena eta espazio-adierazleak (erdian, ezkerrean, atzean...).
- Adjektibo gehienak izenaren ondoren doaz; konparatzeko: -ago ... baino, bezain.
- Deskribapena objektiboa edo subjektiboa izan daiteke.
Más ayudas para esta unidad
Para saber más
Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos
- Diccionarios
- Diccionarios
Elhuyar Hiztegiak
Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE5. Idazmena · CE3. Irakurmena · CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 28/10/2026