Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Gramatika · 1.º de ESO

Deklinabidea: nor, nork, nori, noren eta norekin

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Amaitzean jakingo duzu deklinabideko kasu nagusiak (absolutiboa, ergatiboa, datiboa, genitiboa eta soziatiboa) bereizten eta zuzen erabiltzen.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

Euskaraz, hitzek atzizkiak hartzen dituzte esaldian zer funtzio betetzen duten adierazteko. Atzizki horien multzoari deklinabidea deritzo, eta kasu bakoitzak galdera bati erantzuten dio.

Absolutiboa (nor? zer?): markarik gabe edo -a / -ak artikuluarekin: «Katua lo dago», «Liburuak mahai gainean daude». Ergatiboa (nork?): NOR-NORK aditzen egilea; -k marka hartzen du: «Mikelek ogia erosi du», «Ikasleek ariketak egin dituzte».

Datiboa (nori?): ekintzaren hartzailea, ekintza nori zuzentzen zaion: -ri / -ari / -ei: «Aneri gutun bat idatzi diot», «Lagunei egia esan diet». Genitiboa (noren?): jabetza: -ren / -aren / -en: «Aneren motxila», «Herriaren plaza».

Soziatiboa (norekin?): konpainia edo tresna: -rekin / -arekin / -ekin: «Aitonarekin paseatu dut», «Lagunekin jolastu naiz».

Kasu bakoitzak hiru forma nagusi ditu: mugagabea (zenbat lagunek?), singularra (lagunak, lagunari) eta plurala (lagunek, lagunei). Kontuz: singularreko ergatiboa (lagunak) eta pluraleko absolutiboa (lagunak) berdin idazten dira; aditzak argitzen du zein den.

Idea clave: Galdetu hitzari: nor? nork? nori? noren? norekin? Erantzunak esango dizu zein atzizki jarri.

Ejemplo resuelto: Nola deklinatzen dugu «lagun» hitza?

  1. Paso 1 Absolutiboa: laguna (sing.) / lagunak (pl.) → «Laguna etorri da».
  2. Paso 2 Ergatiboa: lagunak (sing.) / lagunek (pl.) → «Lagunek pizza bat erosi dute».
  3. Paso 3 Datiboa: lagunari / lagunei → «Lagunei mezu bat bidali diet».
  4. Paso 4 Genitiboa: lagunaren / lagunen → «Lagunaren etxea».
  5. Paso 5 Soziatiboa: lagunarekin / lagunekin → «Lagunekin zinemara joan naiz».

Resultado: Hitz bera bost kasutan erabil dezakegu, eta amaierak esaten digu zer funtzio duen esaldian.

Resumen

  • Absolutiboa (nor? zer?): laguna, lagunak.
  • Ergatiboa (nork?): lagunak, lagunek — NOR-NORK aditzen egilea.
  • Datiboa (nori?): lagunari, lagunei.
  • Genitiboa (noren?): lagunaren, lagunen.
  • Soziatiboa (norekin?): lagunarekin, lagunekin.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Hiztegi Batua (Euskaltzaindia)

    Euskaltzaindia · Doako kontsulta (esteka)

  • Diccionarios

    Elhuyar Hiztegiak

    Fundación Elhuyar · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · CE5. Idazmena · CE3. Irakurmena · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026