Saltar al contenido
Mi panel Acceder

Gramatika · 1.º de ESO

Aditz laguntzailea: NOR eta NOR-NORK (orainaldia)

Sin empezar
0/10 ejercicios

Objetivo

Amaitzean jakingo duzu izan eta ukan aditz laguntzaileak bereizten eta egileari eta objektuari dagokien forma aukeratzen.

En pocas palabras (lectura fácil)

Para madres, padres y tutores (1 minuto)

Explicación

Euskarazko aditz askok aditz laguntzailea behar dute. Aditz nagusiak ekintza adierazten du (joan, jan, ikusi), eta laguntzaileak nor den egilea eta zein den denbora. Adibidez: «Etorri naiz», «Ikusi dut».

NOR aditzek (izan laguntzailea) subjektu bakarra dute, eta subjektuak ez du -k markarik hartzen: ni naiz, zu zara, hura da, gu gara, zuek zarete, haiek dira. Adibidez: «Ni etxera joan naiz», «Ikasleak berandu iritsi dira».

NOR-NORK aditzek (ukan laguntzailea) egilea (nork?) eta objektua (zer?) dituzte. Egileak -k marka hartzen du: nik dut, zuk duzu, hark du, guk dugu, zuek duzue, haiek dute. Adibidez: «Mikelek liburua irakurri du».

Objektua plurala bada, laguntzailea ere aldatu egiten da: ditut, dituzu, ditu, ditugu, dituzue, dituzte. Adibidez: «Nik sagarra jan dut» → «Nik sagarrak jan ditut».

Aditz mota jakiteko, egin «Nork?» galdera. Zentzua badu, NOR-NORK da (Nork jan du sagarra? Mikelek). Zentzurik ez badu, NOR da (Nor etorri da? Ane).

Idea clave: «Nork?» galdera egin badaiteke: ukan (dut, du, dute...). Bestela: izan (naiz, da, dira...).

Ejemplo resuelto: Nola osatzen dugu: «Ikasleek ariketak egin ___»?

  1. Paso 1 Aditz nagusia «egin» da.
  2. Paso 2 «Nork?» galdera egin daiteke: nork egin ditu ariketak? Ikasleek. Beraz, NOR-NORK da (ukan).
  3. Paso 3 Egilea «ikasleek» da: plurala (haiek).
  4. Paso 4 Objektua «ariketak» da: plurala.
  5. Paso 5 Haiek + objektu plurala = dituzte.

Resultado: Ikasleek ariketak egin dituzte.

Resumen

  • NOR aditzek izan laguntzailea hartzen dute: naiz, zara, da, gara, zarete, dira.
  • NOR-NORK aditzek ukan laguntzailea hartzen dute: dut, duzu, du, dugu, duzue, dute.
  • NOR-NORK aditzetan, egileak -k marka hartzen du: nik, zuk, hark, Mikelek, ikasleek.
  • Objektua plurala bada: ditut, dituzu, ditu, ditugu, dituzue, dituzte.

Más ayudas para esta unidad

Para saber más

Recursos seleccionados de fuentes fiables para explorar este tema. Ver todos

  • Diccionarios

    Hiztegi Batua (Euskaltzaindia)

    Euskaltzaindia · Doako kontsulta (esteka)

  • Diccionarios

    Elhuyar Hiztegiak

    Fundación Elhuyar · Enlace a recurso gratuito (condiciones de uso del sitio)

Esquema y resumen (A4) Proyectar en clase

Estado curricular: Currículo general LOMLOE · Competencias: CE9. Hizkuntzaren gaineko hausnarketa · CE5. Idazmena · CE2. Entzumena · Referencia: RD 217/2022 · Revisado el 27/10/2026